{"id":115,"date":"2020-04-23T13:27:20","date_gmt":"2020-04-23T13:27:20","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/pelister\/?page_id=115"},"modified":"2020-08-15T22:39:36","modified_gmt":"2020-08-15T22:39:36","slug":"about","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/park-pelister.com\/sq\/about\/","title":{"rendered":"P\u00cbR PARKU"},"content":{"rendered":"<p><strong>Historia dhe Kultura<\/strong><\/p>\n<p>Historia \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e asaj q\u00eb kemi qen\u00eb, kush jemi tani dhe kush do t\u00eb jemi. Gjat\u00eb shqyrtimit t\u00eb k\u00ebtyre faqeve, shpresojm\u00eb q\u00eb t\u00eb gjeni at\u00eb q\u00eb k\u00ebrkoni \u2013 por edhe m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja, ne shpresojm\u00eb q\u00eb t\u00eb zbuloni di\u00e7ka q\u00eb ju befason. Ne ju ftojm\u00eb t\u00eb m\u00ebsoni m\u00eb shum\u00eb rreth historis\u00eb dhe si m\u00ebnyr\u00ebs se si punon Sh\u00ebrbimi i Parkut Komb\u00ebtar p\u00ebr ta ruajtur at\u00eb.<\/p>\n<p>Pelisteri u shpall Park Komb\u00ebtar m\u00eb 30 n\u00ebntor 1948 me nj\u00eb ligj t\u00eb miratuar nga Presidiumi i Republik\u00ebs Popullore t\u00eb Maqedonis\u00eb. Sipas Ligjit p\u00ebr Mbrojtjen e Natyr\u00ebs, institucioni publik i Parkut Komb\u00ebtar t\u00eb Pelisterit \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr mbrojtjen dhe menaxhimin e Parkut.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-513\" src=\"http:\/\/pelister.development.ivote.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2-3-1-300x191.jpg\" alt=\"\" width=\"391\" height=\"249\" srcset=\"https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2-3-1-300x191.jpg 300w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2-3-1.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 391px) 100vw, 391px\" \/>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <img loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-514\" src=\"http:\/\/pelister.development.ivote.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/karta-bez-zoni-2-274x300.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"253\" srcset=\"https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/karta-bez-zoni-2-274x300.jpg 274w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/karta-bez-zoni-2.jpg 480w\" sizes=\"(max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/p>\n<p>Mali Baba, m\u00eb i njohur si Pelister \u00ebsht\u00eb mali m\u00eb jugor me karakteristika alpine. Me vendpozit\u00eb midis luginave t\u00eb Pelagonis\u00eb dhe Presp\u00ebs, mali Baba \u00ebsht\u00eb mbi 465 milion vje\u00e7 dhe kulmi m\u00eb i lart\u00eb \u00ebsht\u00eb 2.601 metra mbi nivelin e detit.<\/p>\n<p>Ekzistojn\u00eb dy legjenda t\u00eb lidhura me emrin Pelister. Kur shihet nga larg, gur\u00ebt e bardh\u00eb n\u00eb an\u00ebt malore p\u00ebrngjajn\u00eb n\u00eb p\u00ebllumb. Nj\u00eb legjend\u00eb thot\u00eb se emri Pelister vjen nga fjala greke \u201cdor dove-perister\u201d. N\u00eb p\u00ebrputhje me legjend\u00ebn tjet\u00ebr emri ka origjin\u00ebn e vet nga pisha tipike e pes\u00eb gjilp\u00ebrave n\u00eb park.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-466\" src=\"http:\/\/pelister.development.ivote.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/P1010108-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"303\" height=\"227\" srcset=\"https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/P1010108-300x225.jpg 300w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/P1010108.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 303px) 100vw, 303px\" \/>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<img loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-507\" src=\"http:\/\/pelister.development.ivote.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/images-1.jpg\" alt=\"\" width=\"295\" height=\"224\" \/><\/p>\n<p>Pisha Molika \u2013 Pinus \u00ebsht\u00eb tipari m\u00eb i njohur i Parkut Komb\u00ebtar Pelister. Kjo specie u zbulua nga botanisti austriak August Grisebach n\u00eb 1839. Megjith\u00ebse Molika gjendet edhe n\u00eb male t\u00eb tjera t\u00eb Ballkanit, nj\u00eb nga komunitetet m\u00eb t\u00eb vjetra dhe m\u00eb t\u00eb kompletuara pyjore mund t\u00eb gjenden n\u00eb Pelister. Duke ecur n\u00eb Pelister \u00ebsht\u00eb e mundur p\u00ebr t\u00eb gjetur pish\u00eb mbi 230 vje\u00e7.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-509\" src=\"http:\/\/pelister.development.ivote.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/86766498_2594022820876594_5937216524879134720_o-1-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/86766498_2594022820876594_5937216524879134720_o-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/86766498_2594022820876594_5937216524879134720_o-1-768x576.jpg 768w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/86766498_2594022820876594_5937216524879134720_o-1.jpg 960w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-508\" src=\"http:\/\/pelister.development.ivote.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/85209684_2592172487728294_1935254616526553088_o-1-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/85209684_2592172487728294_1935254616526553088_o-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/85209684_2592172487728294_1935254616526553088_o-1.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb pranver\u00eb dhe ver\u00eb, livadhet jan\u00eb t\u00eb ngjyrosura me shum\u00eb lule, n\u00eb diell p\u00ebrallor. \u00cbsht\u00eb magjike t\u00eb shikoni fluturat e p\u00ebrditshme Scythris crupta nad Scythris similis, q\u00eb jetojn\u00eb vet\u00ebm n\u00eb Pelister. Ju gjithashtu mund t\u00eb shihni flutur\u00ebn e nat\u00ebs Hadena clara macedonica q\u00eb gjendet vet\u00ebm n\u00eb Maqedoni.<\/p>\n<p>N\u00ebse je i dashuruar i arkeologjis\u00eb, gjej ca koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb vizituar vendbanimet q\u00eb formojn\u00eb Epok\u00ebn e Hekurit, periudh\u00ebn mesjetare, t\u00eb cilat jan\u00eb af\u00ebr parkut. Duke ndjekur rrug\u00ebn e lasht\u00eb n\u00ebp\u00ebr Egnatia, e cila kalon n\u00ebp\u00ebr Parkun, do t\u00eb keni nj\u00eb mund\u00ebsi unike p\u00ebr t\u00eb ecur n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn rrug\u00eb q\u00eb udh\u00ebtoi Apostulli Pal, Falangasi maqedonas, Legjion\u00ebt e Romak\u00ebve dhe Tsars Bizantin.<\/p>\n<p><strong>Shtrirja<\/strong><\/p>\n<p>Parku Komb\u00ebtar i Pelisterit gjindet n\u00eb malin Baba dhe shtrihet midis Lugin\u00ebs s\u00eb Presp\u00ebs n\u00eb per\u00ebndim dhe Lugin\u00ebs s\u00eb Pellagonis\u00eb n\u00eb lindje. N\u00eb veri kufizohet me Lugin\u00ebn e vog\u00ebl Caparska dhe kalimin Gjavato (1169 m.), e cila e ndan at\u00eb nga mali i Bigll\u00ebs, dhe n\u00eb jug p\u00ebrmes kalimit Biglla (1505 m.), bashkohet me malin Neredska (2125 m.) n\u00eb Greqi, nga e cila ndan vij\u00ebn e kufirit shtet\u00ebror.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-511\" src=\"http:\/\/pelister.development.ivote.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Slide5-plus-300x206.jpg\" alt=\"\" width=\"393\" height=\"270\" srcset=\"https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Slide5-plus-300x206.jpg 300w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Slide5-plus.jpg 717w\" sizes=\"(max-width: 393px) 100vw, 393px\" \/><\/p>\n<p>Mali Baba dhe PK Pelister kan\u00eb nj\u00eb drejtim kryesisht meridian t\u00eb shtrirjes n\u00eb gjat\u00ebsi 25 km dhe karakterizohet nga nj\u00eb pamje simetrike, sepse kreshta malore \u00ebsht\u00eb po aq larg nga Lugina e Pellagonis\u00eb dhe Presp\u00ebs. Nga kreshta kryesore e malit ka disa kreshta an\u00ebsore, mbi t\u00eb cilat ka 35 maja m\u00eb t\u00eb larta se 2000 m. P\u00ebrve\u00e7 maj\u00ebs m\u00eb t\u00eb lart\u00eb, Pelister (2601 m.), maja m\u00eb t\u00eb spikatura jan\u00eb: Stiv (2468 m), Veternica (2420 m), Musa (2351 m), Bojaxhiev Vrv (2331 m), Visoka \u00c7uka (2182 m), Vrteshka (2010). m) etj.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-515\" src=\"http:\/\/pelister.development.ivote.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/SAS_8535-3-300x201.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"201\" srcset=\"https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/SAS_8535-3-300x201.jpg 300w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/SAS_8535-3-1024x685.jpg 1024w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/SAS_8535-3-768x514.jpg 768w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/SAS_8535-3-1536x1028.jpg 1536w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/SAS_8535-3-2048x1371.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-516\" src=\"http:\/\/pelister.development.ivote.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/SAS_8399-31-300x201.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"201\" srcset=\"https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/SAS_8399-31-300x201.jpg 300w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/SAS_8399-31-1024x685.jpg 1024w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/SAS_8399-31-768x514.jpg 768w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/SAS_8399-31-1536x1028.jpg 1536w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/SAS_8399-31-2048x1371.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Parku Komb\u00ebtar i Pelisterit mbulon 38% t\u00eb sip\u00ebrfaqes s\u00eb malit Baba. Gjeografikisht, territori i Parkut shtrihet midis 41 \u00b0 415.96 \u2033 dhe 40 \u00b0 52&#8217;27.85 n\u00eb gjer\u00ebsin\u00eb veriore dhe 21 \u00b0 315.29 \u2033 dhe 21 \u00b0 169.41 n\u00eb gjat\u00ebsi lindore. Nj\u00eb p\u00ebrshkrim i holl\u00ebsish\u00ebm i kufirit t\u00eb PK \u00a0&#8220;Pelister&#8221; \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb n\u00eb Ligjin e shpalljes s\u00eb parkut komb\u00ebtar\u00a0 Pelister\u2026 nga viti 2007 (Gazeta Zyrtare e RM nr. 150\/2007).Gjat\u00ebsia totale e kufirit t\u00eb Parkut \u00ebsht\u00eb rreth 86,99 km. Distanca nga pika lindore deri n\u00eb per\u00ebndim \u00ebsht\u00eb 20,37 km, dhe nga pika m\u00eb veriore deri n\u00eb pik\u00ebn m\u00eb jugore \u00a0\u00ebsht\u00eb 23,48 km. Brenda k\u00ebtyre kufijve, zona e Parkut Komb\u00ebtar Pelister \u00ebsht\u00eb 17,170 ha dhe n\u00eb lidhje me zon\u00ebn e p\u00ebrcaktuar n\u00eb Ligjin p\u00ebr shpalljen e nj\u00eb pjese t\u00eb malit Pelister p\u00ebr Park Komb\u00ebtar, ekziston nj\u00eb ndryshim prej 20 ha, (17.150 ha) devijimi i lejuar prej 5%, i cili n\u00eb rivler\u00ebsimin n\u00eb t\u00eb ardhmen duhet t\u00eb specifikohet.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Vendndodhja e Parkut Komb\u00ebtar &#8220;Pelister&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-358\" src=\"http:\/\/pelister.development.ivote.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-150_Page_025-2-1-234x300.jpg\" alt=\"\u041c\u0435\u0441\u043e\u043f\u043e\u043b\u043e\u0436\u0431\u0430 \u043d\u0430 \u041d\u0430\u0446\u0438\u043e\u043d\u0430\u043b\u043d\u0438\u043e\u0442 \u043f\u0430\u0440\u043a \" width=\"234\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-150_Page_025-2-1-234x300.jpg 234w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-150_Page_025-2-1.jpg 480w\" sizes=\"(max-width: 234px) 100vw, 234px\" \/>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-359\" src=\"http:\/\/pelister.development.ivote.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-150_Page_026-2-236x300.jpg\" alt=\"\" width=\"236\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-150_Page_026-2-236x300.jpg 236w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-150_Page_026-2-805x1024.jpg 805w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-150_Page_026-2-768x977.jpg 768w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-150_Page_026-2-1207x1536.jpg 1207w, https:\/\/park-pelister.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-150_Page_026-2.jpg 1219w\" sizes=\"(max-width: 236px) 100vw, 236px\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb administrative, zona e Parkut Komb\u00ebtar &#8220;Pelister&#8221; i takon komunave t\u00eb Manastirit dhe Resnj\u00ebs. Sip\u00ebrfaqja m\u00eb e madhe e Parkut i p\u00ebrket komun\u00ebs s\u00eb Manastirit, p\u00ebrkat\u00ebsisht 12561.32 ha (73%) t\u00eb zon\u00ebs, nd\u00ebrsa pjesa tjet\u00ebr e mbetur 4587.68ha (27%) territorialisht i takon komun\u00ebs s\u00eb Resnj\u00ebs. Ka vet\u00ebm nj\u00eb vendbanim brenda parkut &#8211; fshati Malovishte. Disa vendbanime m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha jan\u00eb t\u00eb vendosura n\u00eb zon\u00ebn e kontaktit t\u00eb Parkut, n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb menj\u00ebhershme (n\u00eb nj\u00eb distanc\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl se 1 km): Kazhani, Rotin\u00eb, Capari, Magarev\u00eb dhe T\u00ebrnov\u00eb n\u00eb veri, dmth Dihov\u00eb dhe Nizhepole (Xhinxhopol\u00eb) n\u00eb kufirin lindor dhe disa kilometra larg, por sidoqoft\u00eb, n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb gjenden edhe fshatrat: Kozjak, Arvat dhe Braj\u00e7in\u00eb n\u00eb kufirin per\u00ebndimor t\u00eb Parkut.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia dhe Kultura Historia \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e asaj q\u00eb kemi qen\u00eb, kush jemi tani dhe kush do t\u00eb jemi. Gjat\u00eb shqyrtimit t\u00eb k\u00ebtyre faqeve, shpresojm\u00eb q\u00eb t\u00eb gjeni at\u00eb q\u00eb k\u00ebrkoni \u2013 por edhe m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja, ne shpresojm\u00eb q\u00eb t\u00eb zbuloni di\u00e7ka q\u00eb ju befason. Ne ju ftojm\u00eb t\u00eb m\u00ebsoni m\u00eb shum\u00eb rreth historis\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":523,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"template-main.php","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/park-pelister.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/115"}],"collection":[{"href":"https:\/\/park-pelister.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/park-pelister.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/park-pelister.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/park-pelister.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=115"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/park-pelister.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/115\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/park-pelister.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/523"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/park-pelister.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}