{"id":301,"date":"2020-04-29T12:23:53","date_gmt":"2020-04-29T12:23:53","guid":{"rendered":"http:\/\/pelister.development.ivote.mk\/?post_type=floras&#038;p=301"},"modified":"2020-09-13T07:28:27","modified_gmt":"2020-09-13T07:28:27","slug":"%d1%84%d0%bb%d0%be%d1%80%d0%b0-5","status":"publish","type":"floras","link":"https:\/\/park-pelister.com\/sq\/floras\/%d1%84%d0%bb%d0%be%d1%80%d0%b0-5\/","title":{"rendered":"Pisha &#8211; Molika &#8211; Pinus peuce Gris."},"content":{"rendered":"<p><strong>181 VJET PAS ZBULIMIT T\u00cb MOLIK\u00cbS N\u00cb PELISTER<\/strong><\/p>\n<p>Botanisti Henrich August Rudolf Grisebach (1814 &#8211; 1879) studioi botanik\u00eb dhe mjek\u00ebsi n\u00eb Berlin dhe G\u0435ttingen, Gjermani. Ai mori doktoratur\u00ebn e tij n\u00eb 1836. Ai ishte nj\u00eb profesor universiteti i botanik\u00ebs dhe gjeografis\u00eb s\u00eb bim\u00ebve n\u00eb Universitetin e Gettingenit, Gjermani dhe drejtor i Kopshtit Botanik n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin qytet. Ai konsiderohet themeluesi i gjeografis\u00eb bimore-fitogjeografike. Ai studioi flor\u00ebn e disa pjes\u00ebve t\u00eb Evrop\u00ebs (Alpet, Pirrenen\u00eb, Skandinavin\u00eb, Karpatet dhe ve\u00e7an\u00ebrisht Gadishullin Ballkanik), Azin\u00eb e Vog\u00ebl, zon\u00ebn floristike t\u00eb Karaibeve, etj. Ai \u00ebsht\u00eb studiuesi i par\u00eb sistematik i flor\u00ebs s\u00eb Pelisterit n\u00eb Maqedoni. Gjat\u00eb udh\u00ebtimeve dhe hulumtimeve t\u00eb tij p\u00ebr flor\u00ebn e Gadishullit Ballkanik n\u00eb 1839, gjat\u00eb vizit\u00ebs s\u00eb tij n\u00eb provinc\u00ebn e at\u00ebhershme Rumelia, q\u00eb i p\u00ebrkiste Perandoris\u00eb Osmane, nga 29 qershori deri n\u00eb 8 korrik. Ai vizitoi Manastirin n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin vit.<\/p>\n<p>M\u00eb 2 korrik 1839, Grizebach, i mb\u00ebshtetur nga 11 ushtar\u00eb turq dhe Nikolaki Steryu nga fshati Magarev\u00eb, vizitoi Pelisterin, ku ai herbarizoi pish\u00ebn me pes\u00eb gjilp\u00ebra, t\u00eb cil\u00ebn i dha emrin shkencor Ripis reise, nj\u00eb lloj i ri i shkenc\u00ebs, botuar n\u00eb 1844.<\/p>\n<p>N\u00eb 1844 ai p\u00ebrcaktoi p\u00ebrfundimisht statusin sistematik t\u00eb pish\u00ebs molika dhe e publikoi at\u00eb si nj\u00eb specie t\u00eb re p\u00ebr shkenc\u00eb (sresies nova) me emrin Ripis reise. P\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrshkrimeve t\u00eb specieve n\u00eb Rumeli, n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb ruse, \u00e7eke dhe gjermane pisha e Pinusit njihet si pisha Rumelia, nd\u00ebrsa emrat anglisht dhe italisht jan\u00eb pisha maqedonase, dhe botanisti Jovan Cvijic n\u00eb 1871 i dha emrin &#8220;molika&#8221;, e cila tani p\u00ebrdoret m\u00eb s\u00eb shpeshti.<\/p>\n<p>Pisha Molika \u00ebsht\u00eb nj\u00eb relike endemike dhe terciane e Ballkanit. N\u00eb Maqedoni \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrhapur n\u00eb malin Baba me maj\u00ebn Pelister, malin Shar, Korab, Nixhe, Kozhuv, Gali\u00e7ica, Jablanica n\u00eb lokacionin e quajtur &#8220;Krst&#8221; sip\u00ebr fshatit Belica e Ep\u00ebrme n\u00eb kufirin maqedonas-shqiptar.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1969, t\u00eb organizuar nga Shoqata p\u00ebr Shkenc\u00eb dhe Art Manastir, Parku Komb\u00ebtar &#8220;Pelister&#8221; dhe Fakulteti i Pylltaris\u00eb n\u00eb Shkup, n\u00eb Pelister u organizua Simpoziumi i Par\u00eb Nd\u00ebrkomb\u00ebtar mbi Molik\u00ebn, me rastin e 130 viteve nga zbulimi i tij nga August Griesebach. P\u00ebr at\u00eb nder, u vendos nj\u00eb pllak\u00eb p\u00ebrkujtimore mbi shk\u00ebmbinjt\u00eb n\u00eb &#8220;Lastoj\u00e7in Kamen&#8221; n\u00eb Pelister.<\/p>\n<p>Materiali i par\u00eb barishtor p\u00ebr komunitetin shkencor u mblodh nga August Grissebach n\u00eb 2 korrik 1839. Ky holotip dhe allotip i materialit bimor ruhet n\u00eb Herbarium t\u00eb Griesenbach n\u00eb Institutin Botanik n\u00eb G\u0435ttingen &#8211; Gjermani.<\/p>","protected":false},"featured_media":467,"template":"","flora_category":[4],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/park-pelister.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/floras\/301"}],"collection":[{"href":"https:\/\/park-pelister.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/floras"}],"about":[{"href":"https:\/\/park-pelister.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/floras"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/park-pelister.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/467"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/park-pelister.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"flora_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/park-pelister.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/flora_category?post=301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}